ਸ਼ਬਦ ਮੰਡਲ / शब्‍द मंडल

ਪਰਾਪਤੀ
----
ਤੇਰਾ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ
ਸ਼ਬਦਾ ਦੇ ਅਰਥਾਂ'ਚ
ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਣਾ..
ਕਿਤੇ ਮੇਰੀ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ-

ਤੇਰੇ ਨੈਣ-ਨਕਸ਼ਾਂ ਦਾ
ਮੇਰੇ ਚਿਹਰੇ'ਤੇ
ਦੱਬੇ-ਕਦਮੀਂ ਉਤਰ ਅਉਣਾ..
ਕਿਤੇ ਮੇਰੀ ਪਹਿਚਾਣ ਤਾਂ ਨਹੀਂ-

ਤੇਰਾ ਆਪ-ਮੁਹਾਰੇ
ਮੇਰੇ ਡੁੱਲੇ 'ਤੇ ਬੇਖਬਰ
ਰੰਗਾਂ'ਚ ਰੰਗੇ ਜਾਣਾ..
ਕਿਤੇ ਮੇਰੀ ਕਲਪਨਾ ਤਾਂ ਨਹੀ-

ਤੇਰਾ ਅੰਤਰਮਨ ਦੀਆਂ

ਪੌੜੀਆ ਉਤਰ
ਚਿੰਤਨ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ..
ਕਿਤੇ ਮੇਰੀ ਸਾਧਨਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ-

ਤੇਰਾ ਹਵਾ ਦੇ ਝੌਂਕੇ ਵਾਂਗ
ਛੂਹ ਜਾਣਾ,
ਕੰਬਣ-ਸੁਰਾਂ ਜਗਾ ਦੇਣਾ..
ਕਿਤੇ ਮੇਰਾ ਵਹਿਮ ਤਾਂ ਨਹੀਂ-

ਤੇਰਾ ਤੁਰਦੇ -ਤੁਰਦੇ
ਵਿਦਾਇਗੀ ਦੇਣਾ
'ਤੇ
ਮੇਰਾ 'ਅਲਵਿਦਾ'ਆਖ ਦੇਣਾ..
ਕਿਤੇ ਮੇਰੀ ਪਰਾਪਤੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ-

-ਗੁਰਪਰੀਤ ਗਿੱਲ
gillgurpreet14@yahoo.ca

Posted by shabad at 12:18 PM | 0 comments  

Labels: ਗੁਰਪਰੀਤ ਗਿੱਲ

ਜਸਵੀਰ ਨਵੇਂ ਪੋਚ ਦੇ ਗ਼ਜ਼ਲਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਨਾਂਅ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਉਸਦੀਆਂ ਨਜ਼ਮਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ। ਪੇਸ਼ ਹੈ ਉਸਦੀ ਨਵੀਂ ਗ਼ਜ਼ਲ

ਗ਼ਜ਼ਲ/ ਜਸਵੀਰ ਹੁਸੈਨ
ਕਦੀ ਸਿਆਹ ਨ੍ਹੇਰ ਬਣ ਜਾਵੇ ਕਦੇ ਸੂਰਜ ਜਿਹਾ ਜੀਵਨ।
ਕਦੀ ਹੰਝੂ, ਕਦੀ ਹਾਸਾ, ਕਦੇ ਇਕ ਹਾਦਸਾ ਜੀਵਨ।

ਕਿਤੇ ਜੀਪਾਂ, ਕਿਤੇ ਕਾਰਾਂ,ਟਰਾਲੇ,ਬਸ,ਟਰੱਕਾਂ ਸੰਗ,
ਕਿਵੇਂ ਦਿਨ ਰਾਤ ਵੇਖੋ ਸੜਕ 'ਤੇ ਹੈ ਦੌੜਦਾ ਜੀਵਨ ।

ਜਦੋਂ ਤੇਜ਼ੀ 'ਨਾ ਆਉਂਦੀ ਕਾਰ ਸੰਗ ਟੱਕਰਾ ਕੇ ਡਿੱਗਦਾ,
ਉਦੋਂ ਦੇਖੋ ਕਿਨਾਰੇ ਸੜਕ ਦੇ ਕਿੰਝ ਤੜਫਦਾ ਜੀਵਨ।

ਇਹ ਜੀਵਨ ਮੌਤ ਦੇ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਜਾਂ ਮੌਤ ਜੀਵਨ ਵੱਲ,
ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਨਹੀਂ ਇਹ ਕਿਸ ਤਰਫ ਹੈ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਜੀਵਨ।

ਕਿਤੇ ਚਾਈਨੀਜ਼, ਕਾਂਟੀਨੈਂਟਲਾਂ ਨੂੰ ਚੱਖਦਾ ਫਿਰਦਾ,
ਕਿਤੇ ਭੁੱਖਾ ਪਿਆਸਾ ਝੁੱਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਲਕਦਾ ਜੀਵਨ।

ਉਦੋਂ ਤਾਂ ਮੌਤ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਮਾਰਗ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ਬਸ,
ਜਦੋਂ ਪਲ-ਪਲ ਜਿਉਂਦੇ-ਜੀ ਅਸਾਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਜੀਵਨ ।

ਹੁਸੈਨ ਆਪਾਂ ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਮਾਣਦੇ ਹਾਂ ਆਖ਼ਰੀ ਪਲ ਤਕ
ਪਤਾ ਨਈਂ ਕਿਸ ਘੜੀ ਹੈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਮਾਣਦਾ ਜੀਵਨ।

Posted by shabad at 12:12 PM | 1 comments  

ਨੀਤੂ ਅਰੋੜਾ ਆਧੁਨਿਕ ਨਵ-ਯੁਵਕ ਉਭਰ ਰਹੇ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹਸਤਾਖਰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਤੇ ਉਮਦਾ ਪੁਸਤਕ "ਸੁਆਲਾਂ ਦੇ ਸਨਮੁਖ" ਰਾਹੀਂ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ, ਨਵੀਂ ਕਥਨ-ਯੁਕਤੀ, ਗਹਿਨ ਬਿਰਤੀ ਤੇ ਦਵੰਦਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ 'ਤੇ ਡਾਇਆਲੌਗਿਕ ਪ੍ਰਵਚਨ-ਸਿਰਜਣਾ ਉਸਦੀ ਕਾਵਿ-ਸਾਧਨਾ ਦੇ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਕਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਉਸਦੀ ਪੁਸਤਕ "ਸੁਆਲਾਂ ਦੇ ਸਨਮੁਖ" ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਵਿਤਾਵਾਂ...
---
ਘਰ
--
ਘਰ

ਜਦੋਂ ਬਹੁਤਾ ਹੀ ਮੂੰਹ-ਜੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ

ਤਾਂ ਮੈਂ

ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਚਿੜਾਉਣ ਲਈ

ਬੂਹੇ 'ਤੇ ਜਿੰਦਰਾ ਮਾਰ

ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਤੁਰਦੀ ਹਾਂ


ਬਾਹਰ ਤੁਰੀ ਫਿਰਦੀ

ਸੋਚ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹਾਂ

ਘਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਬਾਰੇ


ਤੇ ਘਰ

ਘਰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੁਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ।
----------

ਅਸਵੀਕ੍ਰਿਤ ਪਾਤਰ
---
ਮੈਂ ਇਕ ਅਸਵੀਕ੍ਰਿਤ ਪਾਤਰ ਹਾਂ

ਦੋਹਾਂ ਹੀ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ


ਇਕ ਧਿਰ ਨੂੰ

ਸਿਰਫ਼ ਏਹੀ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦਾ

ਕਿ ਮੈਂ ਇਕ ਔਰਤ ਹਾਂ


ਦੂਜੀ ਧਿਰ

ਸਿਰਫ਼ ਏਹੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀ

ਕਿ ਮੈਂ ਇਕ ਔਰਤ ਹਾਂ ।

-------------------

ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਚਿੰਨ੍ਹ
---
ਅਸੀਂ ਹਾਂ ਕਿ

ਚੁਰਾਉਂਦੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ

ਸੁਆਲਾਂ ਤੋਂ ਅੱਖਾਂ


ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ ਕਿ-

ਬਣ ਹੀ ਜਾਂਦੇ

ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਪਛਾਣ ਚਿੰਨ੍ਹ ।
---------

Posted by shabad at 8:23 AM | 1 comments  

Labels: ਨੀਤੂ ਅਰੋੜਾ

Posted by shabad at 12:34 AM | 2 comments  

Labels: ਜਸਵੀਰ ਹੁਸੈਨ

ਮਨਦੀਪ ਸਨੇਹੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਧਿਆਪਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਨੇ ।ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਬੜਾ ਚਿੰਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਕਾਂਤਰ ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਹੈ।

--

ਸਹਿਜ ਉਗਮਣ

--

ਚੁੱਪ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ

ਕਲਪਨਾ ਸੱਚ ਦੀ

ਸੱਚ ਦਾ ਨਿਰਵਸਤਰ

ਤੁਰਦਾ ਫਿਰਦਾ ਬੁੱਤ

ਅਣਦਿਸਦੇ ਨਕਸ਼ਾਂ ਵਾਲਾ

ਉਲਝੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਤਾਣੀ 'ਚ

ਉਲਝੀ ਸਰਲਤਾ

ਚੁੱਪ ਤੋਂ ਅੱਗੇ

ਸੱਚ ਹੈ

ਦਿੱਸਦਾ, ਜਿਊਂਦਾ

ਲਹੂ ਦੇ ਰੰਗ 'ਚ ਭਿੱਜੀਆਂ

ਤੰਦਾਂ ਦੇ ਤਾਣੇ ਚੋਂ ਚੋਂਦਾ

ਚੁੱਪ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੱਚ ਹੈ

ਚੁੱਪ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ

ਲਹੂ ਦੀ ਵਾਦੀ

ਚੁੱਪ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ

ਉਰਾਰ ਪਾਰ ਦੀ ਸੀਮਾਂ

ਦਾ ਸ਼ੂਨਯ ਹੋਣਾ

ਚੁੱਪ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਚੁੱਪ ਹੈ

ਚੁੱਪ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ

ਮਾਨਵ-ਮਨ ਦਾ

"ਸਹਿਜ ਉਗਮਣ"

---

Posted by shabad at 8:27 AM | 0 comments  

Labels: ਮਨਦੀਪ ਸਨੇਹੀ

ਰਾਏ ਭਾਣੋਕੀ ਸਾਹਿਬ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਮੰਡਲ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਗਵਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅੱਜ ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਇਕ ਨਵੀਂ ਰਚਨਾ ਨਾਲ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਰੂ-ਬ-ਰੂ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।ਰਾਏ ਸਾਹਿਬ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਤੋਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।ਸੋ ਪੇਸ਼ ਹੈ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਵਿ-ਉਡਾਰੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ....
.....
ਪੀੜ ਪਰਾਈ
--
ਪੀੜ ਪਰਾਈ ਪੱਲੇ ਪੈ ਗਈ
ਪੁੱਤਾਂ ਵਾਂਗਰ ਪਾਲ਼ੀ
ਹਾੜ੍ਹ ਗ਼ਮਾਂ ਦਾ
ਸ਼ਿਖਰ ਦੁਪਿਹਰੇ
ਹਰ ਇਕ ਸੱਧਰ ਜਾਲ਼ੀ
ਉਹਦੇ ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਪੀੜਾਂ ਬਾਝੋਂ
ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਕੁਝ ਮਿਲਿਆ
ਉਹਦੇ ਰਾਵ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ
ਚੜ੍ਹੀ ਜਵਾਨੀ ਢਾਲ਼ੀ
ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਕੀਤੀ ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ
ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਗ਼ਮ ਦੀ ਸੂਲੀ
ਵਸਲਾਂ ਵਾਲਾ ਥਹੁ ਨਾ ਮਿਲਿਆ
ਸਾਰੀ ਖ਼ਲਕਤ ਭਾਲੀ
ਕਈ ਜੁੱਗ ਬੀਤੇ ਟਾਲੀ ਜਾਈਏ
"ਰਾਏ" ਬਹਾਨੇ ਲਾ ਕੇ
ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਤੋਂ
ਮੌਤ ਨਾ ਜਾਂਦੀ ਟਾਲ਼ੀ
ਮੌਤ ਨਾ ਜਾਂਦੀ ਟਾਲ਼ੀ
---

Posted by shabad at 8:10 AM | 0 comments  

Labels: ਰਾਏ ਭਾਣੋਕੀ

ਤੁੰ ਮੇਰੇ...
ਤੁੰ ਮੇਰੇ
ਹੋਂਦ ਵਿਹੁਣੇ ਜਿਸਮ ਚ ਹੋਂਦ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਏ...
ਤੁੰ ਮੇਰੇ
ਅਮੁੱਕ ਸਫਰ ਦੀ ਸ਼ੂਰੁਆਤ ਏ...
ਤੁੰ ਮੇਰੇ
ਭਟਕਣਾ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਤੁਰੀ ਜਾਂਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਏ...
ਤੁੰ ਮੇਰੇ
ਸੁਆਲਾਂ ਦੇ ਜੁਆਬਾਂ ਉਪੱਰ ਲੱਗਿਆ ਪ੍ਸ਼ਨ ਚਿੰਨ ਏ...
ਤੁੰ ਮੇਰੇ
ਅਧੱ-ਸੁੱਤੇ ਸੁਫਨਿਆ ਦੀ ਅੱਖ ਚ ਪੈਂਦੀ ਰੜਕ ਦੀ ਤੜਪ ਏ...
ਤੁੰ ਮੇਰੇ
ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਦੇ ਜਜ਼ੀਰੇ ਨੁੰ ਕੋਹਾਂ ਤੀਕ ਚੀਰਦੀ 'ਵਾਜ ਏ...
ਤੁੰ ਮੇਰੇ
ਸੁੰਨੇ ਰਾਹਾਂ'ਚ ਲਟ-ਲਟ ਬਲਦਾ, ਬੁਝਦਾ ਚਿਰਾਗ ਏ...
ਤੁੰ ਮੇਰੇ
ਹੋਂਦ ਵਿਹੁਣੇ ਜਿਸਮ ਚ ਹੋਂਦ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਏ...

Posted by shabad at 4:49 AM | 0 comments  

Labels: ਗੁਰਪਰੀਤ ਗਿੱਲ